Co zrobić bezpośrednio po wypadku?
Pierwszeństwo ma bezpieczeństwo ludzi. Pracodawca zapewnia pierwszą pomoc, eliminuje lub ogranicza zagrożenie oraz zabezpiecza miejsce wypadku tak, aby nie dopuścić do kolejnego zdarzenia i nie utracić dowodów potrzebnych zespołowi powypadkowemu.
Zmiana położenia maszyn, urządzeń lub innych elementów na miejscu wypadku powinna być ograniczona do sytuacji, gdy jest to konieczne dla ratowania osób lub mienia albo zapobieżenia bezpośredniemu niebezpieczeństwu. Przy wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym zgodę na inne zmiany pracodawca uzgadnia z właściwym inspektorem pracy i prokuratorem.
- udziel pierwszej pomocy i wezwij odpowiednie służby
- wyłącz lub odizoluj źródło zagrożenia
- zabezpiecz miejsce, urządzenia i dostępne dowody
- ustal dane poszkodowanego oraz świadków
- odnotuj datę i sposób otrzymania zgłoszenia
Kiedy trzeba zawiadomić PIP i prokuraturę?
Nie każdy wypadek wymaga zgłoszenia organom. Pracodawca ma jednak obowiązek niezwłocznie zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy oraz prokuratora o wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym, a także o każdym innym wypadku wywołującym wymienione skutki, jeżeli może zostać uznany za wypadek przy pracy.
Nie należy czekać na zakończenie postępowania ani zatwierdzenie protokołu. W razie wątpliwości co do ciężkości urazu warto niezwłocznie ustalić stan medyczny poszkodowanego i skonsultować sposób zawiadomienia.
Kto wchodzi w skład zespołu powypadkowego?
Pracodawca powołuje dwuosobowy zespół powypadkowy. Standardowo tworzą go pracownik służby BHP i społeczny inspektor pracy. Gdy w firmie nie ma służby BHP lub społecznej inspekcji pracy, przepisy przewidują odpowiednie zastępstwo, między innymi osobę wykonującą zadania służby BHP, specjalistę spoza zakładu oraz przeszkolonego przedstawiciela pracowników.
W bardzo małym zakładzie, w którym nie da się powołać zespołu w podstawowym składzie, w ustalaniu okoliczności może uczestniczyć pracodawca i specjalista BHP spoza zakładu. Zespół powinien rozpocząć pracę niezwłocznie po otrzymaniu informacji o wypadku.
- oględziny miejsca, stanu technicznego maszyn i warunków pracy
- wyjaśnienia poszkodowanego i informacje od świadków
- analiza dokumentacji, instrukcji, szkoleń i oceny ryzyka
- w razie potrzeby opinia lekarza lub innego specjalisty
- ustalenie przyczyn oraz środków zapobiegających podobnym zdarzeniom
Ile czasu jest na sporządzenie i zatwierdzenie protokołu?
Zespół powypadkowy sporządza protokół nie później niż w ciągu 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku. Jeżeli z powodu uzasadnionych przeszkód lub trudności termin nie może zostać dotrzymany, przyczynę opóźnienia trzeba wskazać w treści protokołu.
Przed zatwierdzeniem poszkodowany ma prawo zapoznać się z protokołem, aktami sprawy oraz wnieść uwagi i zastrzeżenia. Pracodawca zatwierdza protokół w ciągu 5 dni od jego sporządzenia. Jeżeli zwróci dokument zespołowi do wyjaśnienia i uzupełnienia, zespół sporządza nowy protokół nie później niż w ciągu kolejnych 5 dni.
Co zrobić po zatwierdzeniu protokołu?
Zatwierdzony protokół należy doręczyć poszkodowanemu, a w razie wypadku śmiertelnego uprawnionym członkom rodziny. Przy wypadku śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym protokół przekazuje się również właściwemu inspektorowi pracy.
Pracodawca wpisuje zdarzenie do rejestru wypadków przy pracy, sporządza statystyczną kartę wypadku zgodnie z właściwymi przepisami oraz wdraża wnioski profilaktyczne. Dokumentację powypadkową wraz z protokołem przechowuje się przez 10 lat.
- doręczenie zatwierdzonego protokołu uprawnionym osobom
- aktualizacja rejestru wypadków i dokumentacji statystycznej
- wyznaczenie osób odpowiedzialnych za działania naprawcze
- aktualizacja oceny ryzyka, instrukcji lub szkolenia, jeżeli wynika to z ustaleń
- kontrola skuteczności wdrożonych środków profilaktycznych
Najczęstszy błąd: skupienie się wyłącznie na formularzu
Protokół jest ważny, ale celem postępowania nie jest jedynie zamknięcie dokumentacji. Trzeba rzetelnie ustalić przyczyny techniczne, organizacyjne i ludzkie, a następnie usunąć źródło zagrożenia. Ogólne zalecenie typu „ponownie przeszkolić pracownika” bywa niewystarczające, jeżeli przyczyną była niesprawna osłona, zła organizacja pracy albo brak nadzoru.
Dobrze przeprowadzone postępowanie powypadkowe chroni prawa poszkodowanego, porządkuje obowiązki pracodawcy i dostarcza konkretnych danych do zapobiegania kolejnym zdarzeniom.